Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Zweden krijgt consortium voor eerste vier kleine kernreactoren
Het Zweedse techbedrijf Studsvik gaat samen met het Amerikaans-Japanse GE Vernova Hitachi en het Zuid-Koreaanse Samsung C&T vier kleine kernreactoren bouwen. De partijen tekenden een overeenkomst voor het project, dat ergens midden jaren 2030 stroom moet gaan leveren.
Vijf partijen hebben een overeenkomst getekend om samen te werken aan de bouw van vier kleine modulaire kernreactoren in Zweden. Het gaat om het Zweedse nucleaire dienstverlener Studsvik, GE Vernova Hitachi Nuclear Energy (GVH), GE Vernova Financial Services, het Zuid-Koreaanse investeringsfonds DS Investment Partners en bouwconcern Samsung C&T. Samen vormen zij de kern van het zogeheten ReFirm-programma, dat Studsvik dit jaar in handen kreeg via de overname van het Zweedse ontwikkelbedrijf Kärnfull Next.
Het plan draait om vier SMR's van het type BWRX-300, goed voor zo'n 1.200 megawatt aan elektrisch vermogen bij elkaar. De reactoren komen op een van twee mogelijke locaties: het bestaande nucleaire terrein van Studsvik bij Nyköping, of een nieuw te ontwikkelen terrein bij Målma nabij Valdemarsvik. Welke plek het wordt, moet nog blijken uit verder onderzoek. Voor Valdemarsvik werd afgelopen maart al een aparte vergunningsaanvraag ingediend, de eerste onder de nieuwe Zweedse wet voor toestemming van kerninstallaties.
Bekende technologie, nieuwe schaal
De BWRX-300 is een kokendwaterreactor die water gebruikt om te koelen en stroom op te wekken via passieve veiligheidssystemen: mechanismen die bij een storing zonder pompen of externe stroom de boel afkoelen. Het ontwerp bouwt voort op de eerder gecertificeerde ESBWR-reactor van GE Hitachi. De allereerste BWRX-300 wordt op dit moment gebouwd op het Darlington-terrein van energiebedrijf Ontario Power Generation in Canada, met oplevering voorzien tegen het einde van dit decennium. De ervaring uit dat project moet helpen om het Zweedse traject sneller en voorspelbaarder te laten verlopen.
Wie doet wat
De taken zijn verdeeld: Studsvik regelt de vergunningen, de milieueffectrapportage, de grondrechten en het contact met de Zweedse overheid en omwonenden. GVH is verantwoordelijk voor het reactorontwerp, de licentieverlening en de kostenraming, en werkt samen met Samsung C&T aan de daadwerkelijke bouw. DS Investment Partners leidt de financiering, met GE Vernova Financial Services in een adviserende rol. Er komt een gezamenlijke projectvennootschap die de ontwikkeling, financiering, bouw en exploitatie van de centrales gaat regelen.
De overeenkomst geldt voor een vaste periode waarin de partijen exclusief met elkaar verder werken, en kan worden verlengd. Nadrukkelijk is dit nog geen definitief investeringsbesluit: dat volgt pas in een latere fase. Zweden kampt met een verouderend kernpark en een groeiende vraag naar basislastvermogen, stroom die dag en nacht beschikbaar is. Minister Ebba Busch, vicepremier en minister van Energie, noemde de deal een bevestiging dat internationale bedrijven weer in Zweedse kernenergie willen investeren. Studsvik-topman Karl Thedéen omschreef het project als de opmaat naar een bredere Zweedse toeleveringsketen voor kernenergie: "Eén reactor is een project. Vier is het begin van een industrie."
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als het project doorgaat, krijgt Zweden een van de eerste Europese locaties met meerdere kleine kernreactoren tegelijk, wat kan aantonen of gestandaardiseerde bouw van SMR's kosten en doorlooptijd daadwerkelijk verlaagt. Succes hier kan andere Europese landen over de streep trekken om ook op SMR's in te zetten voor stabiele, CO2-arme stroom.
- SMR (kleine modulaire reactor)
- Een kernreactor die veel kleiner is dan een traditionele centrale en in de fabriek in onderdelen wordt gebouwd, wat bouw en vergunningverlening moet versnellen.
- Kokendwaterreactor
- Een type kernreactor waarbij water direct in de reactorkern kookt en de ontstane stoom een turbine aandrijft, zonder tussenliggend circuit.
- Natuurlijke circulatie
- Een koelmethode waarbij water vanzelf gaat stromen door temperatuurverschillen, zonder dat er pompen nodig zijn.
- Passieve veiligheidssystemen
- Veiligheidsmaatregelen die werken op natuurkundige principes zoals zwaartekracht, zodat ze ook zonder stroom of menselijk ingrijpen functioneren.
- Basislastvermogen
- Elektriciteitsproductie die constant beschikbaar is, dag en nacht, om de vaste minimale vraag naar stroom te dekken.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.