Amerikaans kernbedrijf Lightbridge krijgt snelle route naar testfabriek

Lightbridge Corporation is geselecteerd voor het Nuclear Energy Launch Pad-programma van het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE). Die selectie geeft het bedrijf een snellere weg naar goedkeuring om een eigen productiefaciliteit te bouwen op het terrein van Idaho National Laboratory (INL), een van de belangrijkste onderzoekscentra voor kernenergie in de Verenigde Staten. Voor Lightbridge is dit een belangrijke stap richting het testen van zijn eigen ontworpen splijtstof in echte, operationele reactoren.

Van laboratorium naar reactorvloer

Lightbridge ontwikkelt al jaren een metallische kernbrandstof die anders is opgebouwd dan de gangbare keramische splijtstofpellets. Volgens het bedrijf kan deze brandstof de energie-output van bestaande en toekomstige reactoren flink verhogen. Het probleem is dat een nieuwe splijtstof niet alleen in het laboratorium moet bewijzen dat ze werkt: ze moet ook consistent en op grote schaal geproduceerd kunnen worden, aan strenge kwaliteitseisen voldoen en haar prestaties bewijzen onder de extreme omstandigheden in een reactor. Daarvoor is de geplande fabriek bedoeld, die Lightbridge de Special High-assay low-enriched uranium Extrusion Demonstration (SHED) faciliteit noemt. SHED moet het bedrijf in staat stellen zogeheten Lead Test Assemblies (LTA's) te maken: volwaardige brandstofassemblages die in een operationele commerciële reactor geplaatst kunnen worden om te testen. Die LTA's vormen in de praktijk de brug tussen een labexperiment en daadwerkelijke commerciële toepassing. In de fabriek kan Lightbridge ook zijn productie-uitrusting, processen en kwaliteitscontrole valideren, voordat het bedrijf de stap zet naar een veel grotere commerciële productielijn. Het gebruikte materiaal is gebaseerd op HALEU, hoogverrijkt laagverrijkt uranium, en wordt via extrusie in vorm geperst, vandaar de naam van de faciliteit.

Meer stroom uit bestaande centrales

De belofte van Lightbridge Fuel zit in de cijfers. Volgens het bedrijf kan de brandstof het vermogen van een bestaande reactor met tot 10 procent verhogen, zonder dat de stoomgeneratoren aangepast hoeven te worden. Centrales met zwaardere stoomgeneratoren zouden zelfs tot 20 procent meer vermogen kunnen halen, en nieuwe reactoren die specifiek voor deze technologie worden ontworpen, zouden ruim een derde meer stroom kunnen produceren. Het gaat vooralsnog om projecties van het bedrijf zelf: de technologie moet nog door uitgebreide tests en officiële goedkeuring heen voordat die winst ook echt aangetoond is. De aantrekkingskracht is simpel te begrijpen. Meer vermogen uit bestaande kerncentrales betekent extra elektriciteit zonder dat er een compleet nieuwe reactor gebouwd hoeft te worden. Dat wordt steeds relevanter nu de vraag naar stroom stijgt door datacenters, kunstmatige intelligentie en de bredere overstap naar elektriciteit.

Stap voor stap richting commercieel gebruik

Lightbridge test zijn brandstofmateriaal al in de testreactor van INL, de Advanced Test Reactor. Een eerste partij bestraalde samples werd in mei 2026 uit die reactor gehaald; de analyse van dat materiaal moet later dit jaar beginnen. SHED zou de volgende stap worden, met de productie van volledige LTA's voor tests in commerciële reactoren. Tegelijkertijd werkt Lightbridge met een technisch bouwbedrijf aan een grotere, commerciële fabriek: de Lightbridge Expandable Fuel Facility (LEFF), die uiteindelijk meerdere ladingen splijtstof per jaar moet gaan produceren en in de loop der tijd verder kan uitbreiden. Het bedrijf verwacht dat de bouw van SHED mogelijk al volgend jaar kan beginnen, al zijn de precieze kosten en planning nog in ontwikkeling. Voor Lightbridge is de winst van het Launch Pad-programma vooral praktisch: niet zozeer een nieuw ontwerp op papier, maar een concrete route om de splijtstof daadwerkelijk te bouwen en te testen op reactorschaal. Het bedrijf moet nog belangrijke technische en regelgevende hobbels nemen voordat de brandstof echt een commercieel product wordt.