Canadese First Nations krijgen eigen verplaatsbare kerncentrale

Eigendom van Pabineau en Eel River Bar First Nation

Het Montreal-bedrijf Prodigy Clean Energy heeft een overeenkomst gesloten met de Pabineau First Nation en de Eel River Bar First Nation voor de bouw van een proefcentrale in Belledune, New Brunswick. De centrale krijgt een vermogen van 50 megawatt elektrisch (MWe) en wordt volledig eigendom van de twee inheemse gemeenschappen. Het gaat om een pilot van de Transportable Nuclear Power Plant (TNPP), een kant-en-klare kerncentrale die schone basislastvermogen moet leveren aan afgelegen gebieden.

Naast de centrale zelf komt er in Belledune een campus met een operations- en onderhoudscentrum, dat een toekomstige vloot van soortgelijke centrales in Noord-Canada moet monitoren en waar personeel wordt opgeleid. Ook is er een bezoekerscentrum gepland gericht op inheemse energie-innovatie. Het project moet ruim 150 banen opleveren tijdens de bouw en 40 vaste banen zodra de centrale draait. De provincie New Brunswick heeft een intentieverklaring getekend om de opgewekte stroom af te nemen, en heeft het project aangemeld bij de federale overheid als project van nationaal belang.

Fabrieksgebouwd en verplaatsbaar

Het bijzondere aan de TNPP is dat de centrale niet ter plekke wordt gebouwd, maar in een fabriek wordt geproduceerd volgens het principe van modulaire opschaling en vervolgens naar de locatie wordt vervoerd. Volgens Prodigy duurt bouw en installatie ongeveer achttien maanden. De centrale komt kant-en-klaar aan, met alle systemen in één gebouw, en hoeft ter plekke alleen nog te worden bevoorraad met splijtstof. Dat scheelt volgens het bedrijf flink in kosten, bouwrisico's en milieu-impact vergeleken met traditionele kerncentrales.

Het ontwerp is reactor-agnostisch: de centrale kan met verschillende typen en formaten reactoren worden uitgerust, van 1 tot 1000 MWe. Prodigy ontwikkelt twee varianten: een microreactor-uitvoering en een grotere SMR-marineversie. Omdat de centrale op het water kan worden gebouwd en vervoerd, sluit het project aan bij de wereldwijde opkomst van drijvende kernreactoren. Aan het einde van de levensduur kan de hele centrale worden weggehaald voor centrale ontmanteling, zodat er geen kernafval achterblijft op de oorspronkelijke locatie.

Blauwdruk voor het hoge noorden

Prodigy wil met dit project aantonen dat de technologie commercieel haalbaar is, voordat het de centrales inzet in afgelegen noordelijke en Arctische gebieden waar nu vaak dieselgeneratoren worden gebruikt. De komende maanden werkt het projectteam aan de locatiekeuze en de voorbereiding van de vergunningsaanvraag. Ook moet nog worden bepaald welke reactortechnologie wordt gebruikt; die moet uiterlijk in 2032 klaar zijn voor commerciële stroomproductie. Doel is binnen achttien maanden een definitief investeringsbesluit te nemen.

Chief Terry Richardson van Pabineau First Nation noemt het project een kans op energiezekerheid en economisch eigenaarschap voor inheemse gemeenschappen. Als het project slaagt, moet het niet alleen dienen als voorbeeld voor andere delen van Canada, maar ook als exportproduct voor de rest van de wereld.