Isar Aerospace bereikt als eerste Europese commerciële raket een baan om de aarde

Isar Aerospace schreef geschiedenis met de lancering van zijn tweetraps raket Spectrum. Het toestel vertrok zaterdag vanaf een lanceerbasis in Noorwegen, ver boven de poolcirkel, en bereikte een lage baan om de aarde. Daarmee is Isar het eerste puur commerciële bedrijf in Europa dat deze mijlpaal haalt, en dat al bij de tweede lanceerpoging.

Acht jaar en een miljard dollar

Isar Aerospace werd in 2018 opgericht door drie studenten van een Duitse universiteit. Het duurde acht jaar voordat het bedrijf zijn eerste succesvolle draagraket de ruimte in kreeg, een tijdlijn die vergelijkbaar is met andere westerse startups in deze sector. Onderweg haalde Isar ruim 1 miljard dollar aan privékapitaal op en groeide het bedrijf naar bijna vijfhonderd werknemers. Dat is opmerkelijk, omdat de Europese ruimtevaart van oudsher wordt gedomineerd door overheidsgeld. Landen investeren doorgaans via het zogeheten geo-return-principe: geld dat een land inlegt bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, vloeit grotendeels terug in de vorm van opdrachten aan bedrijven uit datzelfde land. Isar koos een ander pad en bouwde zijn raket op eigen initiatief en met privaat geld, in de hoop later zowel commerciële klanten als overheden aan te trekken.

Europa zoekt meer concurrentie in de ruimte

Europese ruimtevaartfunctionarissen hopen dat de doorbraak van Isar meer vaart brengt in een markt die lang op slot zat. Jarenlang was Arianespace, met zijn Ariane-raketten, vrijwel de enige Europese speler die satellieten naar de ruimte kon brengen. Inmiddels dienen zich meer kapers op de kust aan. Zo investeert het Verenigd Koninkrijk 7,8 miljard pond (ruim 9 miljard euro) tot 2030 in een nieuwe ruimtevaartstrategie, waarvan 30 miljoen pond gaat naar de SaxaVord-lanceerbasis op de Schotse Shetlandeilanden. Daar wil het Duitse bedrijf Rocket Factory Augsburg gaan lanceren. Ook elders in Europa wordt gebouwd aan lanceercapaciteit: Firefly Aerospace kondigde deze week een meerjarige overeenkomst aan om vanaf 2028 met zijn Alpha-raket te lanceren vanuit het Zweedse Esrange Space Center.

Concurrentie moet tempo opvoeren

Ondertussen probeert ook de gevestigde orde op te schalen. Avio, de bouwer van de Vega-C-raket, wil het aantal lanceringen verdubbelen naar zes per jaar en op termijn zelfs naar negen. Een complicerende factor is dat Vega-C dezelfde vaste raketmotoren gebruikt als de grotere Ariane 6, waardoor beide programma's rond dezelfde onderdelen concurreren en er knelpunten in de toeleveringsketen ontstaan. Arianespace zelf breidde deze week een contract met Amazon uit: het bedrijf voert nu 24 in plaats van 18 lanceringen uit om Amazons satellietinternetconstellatie Leo in een baan te brengen, tot 2031. Daarmee bewijst Ariane 6 zich als betrouwbaarder dan de Amerikaanse concurrenten Vulcan en New Glenn, die eerder met technische problemen kampten.