Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
SpaceX wil met Starship-vlucht 15 beide raketdelen terugvangen
SpaceX bereidt de vijftiende testvlucht van zijn Starship-raket voor, met als doel voor het eerst zowel de boosterraket als de bovenste trap terug te vangen bij de lanceertoren. Een officiële datum is er nog niet, maar het bedrijf stuurt op november. Slaagt de proef, dan is dat een grote stap richting een volledig herbruikbare raket die ook een rol moet spelen bij toekomstige maanmissies.
SpaceX werkt toe naar een nieuwe mijlpaal met zijn Starship-raket, het grootste en krachtigste lanceersysteem dat ooit is gebouwd. Bij de vijftiende testvlucht wil het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf niet alleen de onderste trap, de Super Heavy-booster, terugvangen bij de lanceertoren, maar voor het eerst ook de bovenste trap, het Starship-ruimtevaartuig zelf. Een definitieve lanceerdatum is er nog niet, maar SpaceX houdt rekening met november. Of dat haalbaar is, hangt af van testresultaten, de gereedheid van de raketonderdelen en goedkeuring van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA.
De voorbereidingen vinden plaats op Starbase, de lanceerbasis van SpaceX in het zuiden van Texas. Op 25 oktober voerde het bedrijf een langdurige stationaire test uit met Super Heavy Booster 22: alle 33 Raptor-motoren werden ongeveer 15 seconden lang gestart terwijl de booster nog aan de grond stond. Zo kunnen ingenieurs motoren en systemen controleren zonder dat de raket daadwerkelijk opstijgt. De bijbehorende bovenste trap, Ship 42, doorliep eerder al een eigen motortest en ondergaat nu de laatste controles.
Vangarmen moeten beide delen opvangen
Het belangrijkste doel van de vlucht is te bewijzen dat beide onderdelen van Starship herbruikbaar zijn. Na de lancering geeft de Super Heavy-booster de raket de eerste duw richting een baan om de aarde, waarna hij loskoppelt en teruglandt bij de lanceertoren. Daar vangen mechanische armen, door SpaceX zelf 'chopsticks' genoemd, de booster in de lucht op. Dat is al eerder gelukt bij vorige testvluchten. Nieuw bij vlucht 15 is de poging om ook het Starship-ruimtevaartuig op deze manier te vangen, nadat het eerst vanuit de ruimte is teruggekeerd en de hitte van het neerstorten in de dampkring heeft doorstaan. Eerdere Starship-toestellen landden gecontroleerd in de oceaan; een vangpoging bij de toren zou een flinke stap zijn richting volledige herbruikbaarheid. Dat kan de kosten per lancering flink verlagen, al bewijst een geslaagde vangst op zich nog niet dat de raket snel genoeg te inspecteren, te repareren en opnieuw te lanceren is.
Op weg naar de maan
De vorige testvlucht, in september, bereikte al een baan om de aarde en bracht 26 Starlink V3-satellieten in positie, het nieuwste type satelliet voor het internetnetwerk van SpaceX. Wel schakelde een Raptor-motor voortijdig uit, waardoor de missie korter duurde dan gepland. Welke lading vlucht 15 meekrijgt, heeft SpaceX nog niet bevestigd, al wordt opnieuw een Starlink-lancering als optie genoemd. President en operationeel directeur Gwynne Shotwell liet eerder weten te verwachten dat de FAA-vergunning voor deze vlucht ruimte biedt voor het terughalen van beide raketdelen naar de lanceerbasis.
Starship is ook cruciaal voor het Artemis-programma van NASA, dat astronauten terug naar de maan moet brengen. SpaceX ontwikkelt een aangepaste versie van het ruimtevaartuig als maanlander, maar daarvoor moet de raket nog meer kunnen, waaronder het overpompen van brandstof tussen twee toestellen in de ruimte. Die test staat gepland voor een latere vlucht. Voorlopig ligt de focus op het simpelweg terugbrengen van beide onderdelen naar de lanceerbasis, een stap die SpaceX dichter bij een snel herbruikbaar en vaker inzetbaar lanceersysteem moet brengen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als SpaceX erin slaagt om zowel de booster als het ruimtevaartuig terug te vangen, komt volledige herbruikbaarheid van een zware raket voor het eerst binnen handbereik. Dat kan lanceringen flink goedkoper en frequenter maken, wat weer van belang is voor grootschalige satellietprojecten en voor NASA's plannen om astronauten via Starship naar de maan te brengen.
- Starship
- De grootste raket van SpaceX, bestaande uit twee herbruikbare trappen: de Super Heavy-booster en het Starship-ruimtevaartuig zelf.
- Super Heavy
- De onderste trap van Starship, die bij de start de meeste stuwkracht levert en daarna terugkeert naar de lanceerbasis.
- Raptor-motoren
- De raketmotoren die SpaceX zelf ontwikkelde voor Starship; de booster gebruikt er 33 tegelijk.
- Static-fire test
- Een test waarbij de motoren van een raket worden gestart terwijl het toestel nog vastzit aan de grond, om de werking te controleren zonder te lanceren.
- Chopsticks
- De bijnaam voor de mechanische vangarmen aan de lanceertoren die de raketdelen bij terugkeer in de lucht opvangen.
- FAA
- De Amerikaanse federale luchtvaartautoriteit, die lanceervergunningen voor ruimtevaartbedrijven afgeeft.
- Starlink V3
- De nieuwste generatie satellieten van SpaceX voor zijn wereldwijde internetnetwerk Starlink.
- Artemis-programma
- Het NASA-programma dat astronauten terug naar de maan moet brengen, waarbij een aangepaste Starship als maanlander dient.
- Brandstofoverdracht in de ruimte
- Het overpompen van brandstof tussen twee ruimtevaartuigen in een baan om de aarde, nodig om Starship ver genoeg te laten reizen voor maanmissies.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.