EIB investeert voor het eerst in kleine kernreactor voor stadsverwarming

De Europese Investeringsbank (EIB) doet voor het eerst een investering in een kleine modulaire kernreactor. De bank steekt tot 40 miljoen euro (circa 46 miljoen dollar) in het Finse bedrijf Steady Energy, dat een reactor ontwikkelt die geen stroom maar uitsluitend warmte levert voor stadsverwarming. Het geld moet onderzoek, testen en de vergunningsaanvraag van het bedrijf financieren, tot en met 2028.

Voorzichtige koerswijziging bij de EIB

De EIB is eigendom van de 27 EU-lidstaten, die onderling flink verdeeld zijn over kernenergie. Lange tijd meed de bank nieuwe kernprojecten en beperkte ze zich tot veiligheidsprojecten, zoals bij de ontmantelde centrale van Tsjernobyl. Het afgelopen jaar veranderde dat: de EIB verstrekte al leningen voor de renovatie van een Roemeense kerncentrale en voor uitbreiding van de uraniumverrijkingsfabriek Georges Besse II in het Franse Tricastin. De steun aan Steady Energy is nu de eerste keer dat de bank rechtstreeks investeert in kleine modulaire kernreactoren. EIB-vicevoorzitter Karl Nehammer noemt de steun aan Steady Energy een voorbeeld van hoe de bank wil bijdragen aan energieonafhankelijkheid en een stabielere, koolstofarme energiemix naast zonne- en windenergie.

Warmte in plaats van stroom

Steady Energy werd in 2023 afgesplitst van het Finse onderzoeksinstituut VTT. De reactor van het bedrijf, de LDR-50, heeft een thermisch vermogen van 50 megawatt en werkt bij een temperatuur van ongeveer 150 graden Celsius. Anders dan de meeste ontwikkelaars van kleine kernreactoren richt Steady Energy zich niet op elektriciteitsproductie, maar uitsluitend op warmtelevering: voor stadsverwarmingsnetten, industriële stoom en ontzilting van water. Volgens topman Tommi Nyman komt ruim 40 procent van de totale energievraag voort uit warmte, en draait het grootste deel daarvan nog op fossiele brandstoffen. Met de LDR-50 wil het bedrijf huishoudens minder afhankelijk maken van geïmporteerd gas en olie.

Op weg naar de eerste centrale

Steady Energy heeft in Finland al afspraken voor de bouw van 15 reactoren. De Finse stralingsautoriteit STUK beoordeelt het ontwerp momenteel als kandidaat voor een veiligheidscertificering. Uit een concept-beoordeling van juni 2025 bleek dat de nucleaire veiligheid, beveiliging en noodplannen van het ontwerp aan de eisen kunnen voldoen. De bouw van de eerste centrale, die warmte moet leveren aan een lokaal stadsverwarmingsnet, moet in 2029 beginnen; daarmee fungeert het project ook als demonstratiereactor voor de rest van de sector. De lening van de EIB is een zogeheten achtergestelde converteerbare lening: de bank kan de investering in de toekomst omzetten in aandelen als Steady Energy naar de beurs gaat. De EIB noemt de steun in lijn met het streven van de Europese Commissie om de eerste kleine kernreactoren van Europa begin jaren dertig operationeel te hebben. In heel 2025 verstrekte de bank in totaal 100 miljard euro aan financiering voor 870 projecten, verspreid over onder meer klimaat, energie en digitalisering.