Startup bouwt chipfabriek in de ruimte, met hulp van SpaceX-raketten

Chips maken is een van de duurste industrieën ter wereld. Fabrikanten moeten miljarden investeren in extreem schone productiehallen, omdat al het minuscule stof een chip kan verpesten. Het Amerikaanse bedrijf Besxar denkt een goedkoper alternatief te hebben gevonden: de ruimte. Daar is vanzelf een vacuüm aanwezig, zonder dat er dure apparatuur voor nodig is.

Besxar is opgericht door Ashley Pilipiszyn, voormalig medewerker van OpenAI. Het bedrijf haalde tot nu toe bijna 14 miljoen dollar op, waarvan 9 miljoen dollar in een investeringsronde onder leiding van Dauntless Ventures en Overture VC. "We leven in een tijd waarin het kosteneffectiever is om naartoe te gaan waar de natuurkunde al voor ons werkt", zegt Pilipiszyn tegen TechCrunch. "Doe het niet op aarde, waar je tegen de natuurkunde vecht."

Testen op de terugkerende raket

Voor haar experimenten maakt Besxar gebruik van de herbruikbare raketten van SpaceX. De eerste trap van een Falcon 9-raket landt na een lancering vaak weer op aarde om opnieuw gebruikt te worden. Vorig jaar gebeurde dat 163 keer, dit jaar al meer dan honderd keer. Besxar heeft SpaceX zover gekregen dat het tijdens twaalf van die vluchten kleine testcapsules mag meesturen, de zogeheten "fabships".

In juli vlogen de eerste twee van die capsules mee met een Starlink-missie. Ze moesten bewijzen dat ze een lancering konden overleven, siliciumplakjes (wafers) konden beschermen tegen vervuiling en die konden blootstellen aan het vacuüm van de ruimte. Ondanks een storing in het datasysteem van één capsule, die het bedrijf nog onderzoekt, slaagde de test. "De gevlogen samples waren schoner en hadden minder stofdeeltjes dan wafers die op aarde zijn gebleven", aldus Pilipiszyn. Dat is volgens haar veelbelovend voor verdere opschaling.

Op weg naar grotere productie

Besxar wil de komende twee jaar blijven testen, met als doel uiteindelijk grotere fabrieken mee te laten vliegen op Starship, de nieuwe generatie raketten van SpaceX die nog in ontwikkeling is. Pilipiszyn klopte drie jaar geleden voor het eerst bij SpaceX aan om vluchten op Starship te kopen, maar koos de goedkopere deal met de raketboosters om haar technologie eerst te bewijzen.

De volgende stappen zijn het verhitten van de wafers en vervolgens het laagsgewijs aanbrengen van materialen, eerst één, dan twee. Als dat lukt, wil Besxar grote chipfabrikanten gaan beleveren met wafers voor geavanceerde chips die stroom regelen in datacenters, robots en elektrische auto's. De naam Besxar is afgeleid van "beskar", het fictieve metaal uit Star Wars waarvan de Mandalorian-wapenrusting wordt gemaakt.

Besxar is niet de enige die op deze manier chipmaterialen wil produceren: ook United Semiconductors en Space Forge werken aan vergelijkbare concepten. Voor alle bedrijven geldt dezelfde uitdaging: het is nog lastig om grote hoeveelheden materiaal weer veilig terug naar de aarde te krijgen. Pilipiszyn wil opschalen naar honderden en later duizenden wafers per fabriek, maar dat kan alleen als raketvluchten goedkoper worden. Daarvoor is ze afhankelijk van de ontwikkeling van Starship, of van concurrenten zoals Rocket Lab en Stoke Space die eigen nieuwe raketten bouwen.