Vertical Aerospace liet vliegtuig vliegen, maar markt voor luchttaxi's blijft onbewezen

Het Britse bedrijf Vertical Aerospace demonstreerde in juli op de Farnborough International Airshow meerdere dagen achter elkaar een bemande overgang tussen verticaal opstijgen en vooruit vliegen op vleugels. Voor een eVTOL-toestel is dat een cruciale en risicovolle manoeuvre die veilig en herhaalbaar moet werken voordat een luchtvaartautoriteit certificering overweegt. Volgens branche-analist Michael Barnard van TFIE Strategy is dit een oprechte technische mijlpaal. Maar hij waarschuwt ook: publiek vliegen voor een groot publiek is iets anders dan een winstgevende passagiersdienst runnen.

Vertical ging in 2021 naar de beurs met de belofte dat ongeveer 300 miljoen dollar aan opbrengsten en converteerbare obligaties genoeg zou zijn om het toestel te certificeren en in productie te nemen, een traject dat destijds op circa 250 miljoen dollar werd geraamd. Vijf jaar later mikt het bedrijf op certificering in 2029, en is het nog altijd afhankelijk van extern kapitaal om daar te komen. In augustus haalde Vertical opnieuw ongeveer 100 miljoen dollar op, kort na de vluchten in Farnborough. Volgens de eigen halfjaarcijfers heeft het bedrijf daarmee minimaal twaalf maanden financiële ruimte, terwijl het blijft investeren in certificering, productie en de ontwikkeling van hybride-elektrische aandrijving.

Steeds ingewikkelder gefinancierd

Waar de beursgang in 2021 nog draaide om een relatief simpel verhaal – aandelen en obligaties die de ontwikkeling zouden dekken – gebruikt Vertical inmiddels een mix van gewone aandelen, converteerbare obligaties, preferente aandelen en toegezegde financieringsfaciliteiten. Elke vorm van kapitaal brengt andere rechten, verwatering voor aandeelhouders en zeggenschap met zich mee. Het vermogen om steeds opnieuw geld op te halen is daarmee zelf een onderdeel geworden van het pad naar certificering, in plaats van een tussenstap die achter de rug is.

Aandelenkoers onder druk

Dat financieringsvraagstuk komt samen op de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van Vertical op 11 september. Het aandeel is opnieuw gezakt tot rond de minimumgrens van 1 dollar die de New York Stock Exchange (NYSE) hanteert voor een notering. Vertical liep al eerder tegen deze grens aan en voerde in september 2024 een omgekeerde aandelensplitsing van één op tien door om aan de eis te blijven voldoen. Een nieuwe onderschrijding van de grens betekent niet meteen een schrapping van de beursnotering: de NYSE kent een hersteltermijn waarbinnen een koersherstel of andere maatregel volstaat. Toch is de kwestie belangrijker dan alleen de aandelenkoers, omdat de beursnotering een sleutelrol speelt in de mogelijkheden van Vertical om kapitaal aan te trekken.

Barnard trekt de vergelijking met gewone regionale vliegtuigen, die weliswaar ook duur zijn om te ontwikkelen, maar wel gebruikmaken van bestaande luchthavens, routes en een bekende klantenkring. Een eVTOL voor stedelijk luchtvervoer moet niet alleen technisch werken, maar ook een compleet nieuwe markt van klanten, vertiports en operators opbouwen. Vertical kan nog altijd slagen in beide opzichten, maar de aanhoudende noodzaak om kapitaal op te halen laat zien dat het antwoord op de commerciële vraag nog altijd moet komen.