Ruimtevaart › Ruimtemijnbouw & maanbasis-bouw

Turkije tekent Artemis-akkoorden en wordt 71e ruimtevaartpartner van NASA

· Bijgewerkt 1 september 2026, 00:11 · 2 min leestijd

Ruimtemijnbouw & maanbasis-bouw
Beeld: NASA News

Turkije heeft zich als 71e land aangesloten bij de Artemis-akkoorden, het internationale kader voor vreedzame ruimteverkenning van NASA. De ondertekening vond maandag plaats in Washington en betekent dat Turkije mag meedenken over de bouw van een permanente maanbasis en toekomstige missies naar Mars.

De Turkse minister van Industrie en Technologie, Mehmet Fatih Kacır, zette maandag zijn handtekening onder de Artemis-akkoorden tijdens een ceremonie op het hoofdkantoor van NASA in Washington. Daarmee wordt Turkije het 71e land dat zich aansluit bij het internationale samenwerkingsverband rond maan- en Marsverkenning. NASA-baas Jared Isaacman noemde het een 'voorrecht' om het land te verwelkomen en benadrukte dat de Verenigde Staten dit soort grote ruimtevaartprojecten nooit alleen aanpakken.

Wat houden de Artemis-akkoorden in

De akkoorden werden in 2020 opgezet door NASA en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, samen met zeven andere landen. Het is geen bindend verdrag, maar een set gedragsregels voor landen die willen meedoen aan ruimteverkenning. Landen beloven onder meer vreedzaam en transparant te opereren, elkaar te helpen in noodsituaties, wetenschappelijke data te delen en te voorkomen dat ruimtevaartactiviteiten elkaar hinderen. Door aan te sluiten krijgt Turkije ook de mogelijkheid om bij te dragen aan onderdelen van toekomstige maanbasis-projecten, bijvoorbeeld met hardware, wetenschappelijke instrumenten of kleine satellieten zoals CubeSats.

Turkse ambities in de ruimte

Turkije bouwt de afgelopen jaren gestaag aan een eigen ruimtevaartprogramma. In 2024 werd Alper Gezeravcı de eerste Turkse astronaut die naar het internationale ruimtestation reisde, als onderdeel van de Axiom Mission 3. Datzelfde jaar voerde landgenote Tuva Atasever medische experimenten uit tijdens een suborbitale vlucht met Virgin Galactic. Het land werkt bovendien aan zijn eerste eigen maanmissie, genaamd AYAP-1, waarmee Turkije toetreedt tot de kleine groep landen die zelfstandig apparatuur naar de maan stuurt.

De timing van de ondertekening is niet toevallig: in oktober is Turkije gastheer van het International Astronautical Congress in de kustplaats Antalya, waar tientallen landen die de Artemis-akkoorden hebben ondertekend samenkomen om te praten over de toekomst van ruimteverkenning. Ook de president van de Turkse ruimtevaartorganisatie, Yusuf Kıraç, en een vertegenwoordiger van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken waren bij de ceremonie aanwezig.

Voor NASA past de uitbreiding in een breder plan: de regering-Trump wil dat de VS teruggaan naar het maanoppervlak en er een permanente aanwezigheid vestigen, als opstap naar bemande missies naar Mars. Door landen als Turkije te betrekken, hoopt NASA de kosten en risico's van dit soort megaprojecten te spreiden over meerdere internationale partners.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? De toetreding van Turkije laat zien dat steeds meer landen willen meedoen aan de volgende fase van ruimteverkenning, waarin niet alleen grote spelers als de VS en China, maar ook middelgrote landen bijdragen aan maanbases en verdere verkenning. Hoe meer landen meedoen aan gedeelde spelregels, hoe groter de kans dat toekomstige activiteiten op de maan en Mars ordelijk en zonder conflicten verlopen.

Artemis-akkoorden
Een set vrijwillige gedragsregels van NASA voor landen die willen samenwerken aan vreedzame verkenning van de maan, Mars en daarbuiten.
CubeSat
Een klein, gestandaardiseerd satelliettype waarmee ook landen met een beperkt ruimtevaartbudget eigen missies kunnen uitvoeren.
Technologiedemonstratie
Een testmissie waarbij nieuwe apparatuur of technieken in de praktijk worden uitgeprobeerd voordat ze op grotere schaal worden ingezet.
Suborbitale vlucht
Een ruimtevlucht die wel de rand van de ruimte bereikt, maar niet snel genoeg gaat om in een baan om de aarde te blijven.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Ruimtemijnbouw & maanbasis-bouw