Ruimtevaart › Satelliet-megaconstellaties

SpaceX wil miljoen datacenter-satellieten de ruimte in lanceren

· 2 min leestijd

Satelliet-megaconstellaties
Beeld: The Verge

SpaceX heeft bij de Amerikaanse telecomwaakhond FCC een vergunning aangevraagd voor een netwerk van maximaal een miljoen datacenter-satellieten. De zonne-aangedreven satellieten moeten volgens het bedrijf een goedkoper en schoner alternatief worden voor de datacenters die nu de groeiende AI-industrie op aarde draaiende houden.

Ruimtevaartbedrijf SpaceX heeft afgelopen vrijdag een aanvraag ingediend bij de Amerikaanse telecomtoezichthouder FCC voor een netwerk van maximaal een miljoen datacenter-satellieten. De satellieten zouden in een lage baan om de aarde draaien, op zonne-energie werken en onderling data uitwisselen via laserverbindingen. Volgens SpaceX is dit een goedkoper en milieuvriendelijker alternatief voor de datacenters die nu op aarde de snelgroeiende AI-industrie draaiende houden.

Wat staat er in de aanvraag?

In het document bij de FCC beschrijft SpaceX de plannen in grote woorden. Het bedrijf noemt de constellatie een "eerste stap richting een Kardashev II-beschaving": een fictieve maatstaf uit de sterrenkunde voor een samenleving die de volledige energie van haar eigen zon weet te benutten. Hoeveel van het miljoen satellieten er daadwerkelijk gelanceerd gaan worden, is nog volstrekt onduidelijk. SpaceX staat er om bekend eerst torenhoge aantallen aan te vragen, om vervolgens in onderhandeling met de toezichthouder tot een realistischer getal te komen. Ter vergelijking: momenteel bevinden zich naar schatting 15.000 satellieten in een baan om de aarde, becijferde het Europese ruimtevaartagentschap ESA. Daarvan zijn er ruim 9.600 onderdeel van SpaceX' eigen internetnetwerk Starlink.

Waarom datacenters de ruimte in?

Datacenters op aarde slokken enorme hoeveelheden stroom en koelwater op. Ze staan in toenemende mate onder vuur van omwonenden, die last hebben van geluid, hoge energierekeningen en vervuild grondwater. Steeds vaker weten lokale gemeenschappen de bouw van nieuwe datacenters tegen te houden of te vertragen. In de ruimte speelt dat probleem niet: daar is simpelweg niemand die bezwaar kan maken. Bovendien hoeft een satelliet geen zonnepanelen te delen met de nacht en kan hij zijn warmte direct het luchtledige in stralen, in plaats van via energie-intensieve koelinstallaties. Dat maakt orbitale datacenters volgens SpaceX aantrekkelijk voor bedrijven die met kunstmatige intelligentie werken en voortdurend op zoek zijn naar meer rekenkracht.

Zorgen over ruimtepuin

Experts waarschuwen al langer voor de groeiende hoeveelheid satellieten en ruimtepuin boven onze hoofden. Meer objecten in een baan om de aarde betekent een grotere kans op botsingen, wat weer nieuw puin oplevert. Een netwerk van een miljoen satellieten zou het aantal kunstmatige objecten in de ruimte drastisch doen toenemen. Of de FCC zo'n omvangrijke vergunning ooit goedkeurt, is dan ook zeer de vraag. Toch past het plan in een bredere trend: nu de vraag naar datacenters voor AI blijft groeien en de weerstand op aarde toeneemt, kijken techbedrijven steeds vaker naar de ruimte als uitwijkplek.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Als SpaceX' plan ook maar deels werkelijkheid wordt, verschuift een deel van de AI-infrastructuur van de aarde naar de ruimte. Dat kan de druk op stroomnetten, koelwater en lokale gemeenschappen verlichten, maar het jaagt tegelijk de drukte en de risico's in een toch al volle ruimte om de aarde verder op. De komende jaren zal vooral blijken hoe realistisch een netwerk van deze omvang technisch en financieel is.

FCC
De Amerikaanse federale toezichthouder op telecommunicatie, die onder meer vergunningen voor satellietnetwerken afgeeft.
Lage baan om de aarde
Een baan op enkele honderden kilometers hoogte, waar de meeste satellieten, waaronder Starlink, tegenwoordig rond de aarde draaien.
Laserverbinding tussen satellieten
Een techniek waarbij satellieten onderling data uitwisselen met licht in plaats van radiosignalen, wat snellere en stabielere verbindingen mogelijk maakt.
Kardashev-schaal
Een theoretische maatstaf uit de sterrenkunde die aangeeft hoeveel energie een beschaving weet te benutten, van de energie van een planeet tot die van een hele ster of melkweg.
Starlink
Het satellietinternetnetwerk van SpaceX, met momenteel ruim 9.600 actieve satellieten in een baan om de aarde.
Ruimtepuin
Kapotte satellieten, raketonderdelen en botsingsresten die in een baan om de aarde blijven zweven en een risico vormen voor actieve satellieten.
Kunstmatige intelligentie (AI)
Computersystemen die taken uitvoeren waarvoor normaal menselijke intelligentie nodig is, en die enorme rekenkracht en dus datacenters vereisen.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Satelliet-megaconstellaties