Fins startup S-Transistors haalt €2,6 miljoen op voor supergeleidende chips

S-Transistors, een spin-off van het Finse onderzoeksinstituut VTT, kreeg de investering van durfkapitaalfonds Lifeline Ventures en een particuliere investeerder. Het geld gaat naar de bouw van prototypes, een eigen cryogeen laboratorium en een testlijn voor productie. Ook wil het bedrijf zijn team uitbreiden.

Het probleem: te veel kabels

Moderne kwantumcomputers met supergeleidende qubits moeten extreem koud blijven, tot bijna het absolute nulpunt. Om die qubits aan te sturen, lopen er nu dikke bundels kabels van de koude kern naar apparatuur buiten de cryostaat, de koelkast waarin de chip hangt. Hoe meer qubits, hoe meer kabels nodig zijn. Die aanpak kost veel stroom en wordt onwerkbaar zodra machines naar honderdduizenden qubits doorgroeien, de schaal die nodig is voor praktisch bruikbare kwantumcomputers.

Chips die de kou wél aankunnen

De oplossing van S-Transistors is elektronica die zelf ook in de cryostaat past en daar het stuursignaal verzorgt, in plaats van het van buitenaf aan te leveren. Gewone siliciumchips werken slecht bij die temperaturen: ze verbruiken te veel stroom en de restwarmte verstoort de fragiele kwantumtoestand van de qubits. S-Transistors ontwikkelt daarom transistors die gebruikmaken van supergeleiding, een materiaaleigenschap waarbij elektrische stroom vrijwel zonder weerstand en dus vrijwel zonder energieverlies loopt. Deze cryogene besturingselektronica combineert volgens het bedrijf hoge snelheid met extreem laag stroomverbruik, precies wat nodig is om dicht bij de qubits te opereren zonder ze te verstoren.

Het eerste product wordt een multiplexer: een schakeling die meerdere signalen over minder kabels kan sturen. Dat apparaat moet al binnen een jaar naar eerste klanten gaan en de wirwar aan bekabeling in bestaande cryogene opstellingen verminderen. Medeoprichter en CTO Andrey Generalov noemt dit een eerste stap naar wat hij een 'kwantum-moederbord' noemt: een volledig nieuw platform dat op temperaturen van een paar duizendste graad boven het absolute nulpunt de besturing van complete kwantumprocessors verzorgt.

Meer dan kwantumcomputing alleen

Het idee van supergeleidende transistors bestaat al sinds de jaren tachtig, maar was nooit op grote schaal te maken. S-Transistors claimt dat de technologie nu wel geschikt is voor productie op wafer-schaal. Behalve voor kwantumcomputers ziet het bedrijf toepassingen in energiezuinige klassieke computerchips, elektronica voor ruimtevaartuigen en deeltjesdetectoren. VTT, dat via zijn eigen faciliteiten al chips voor kwantumtechnologie produceert, blijft betrokken naarmate het bedrijf richting productie opschaalt.