Quobly en TNO bundelen krachten voor Europese siliciumqubits

Het Franse kwantumbedrijf Quobly en de Nederlandse organisatie voor toegepast onderzoek TNO gaan nauwer samenwerken aan de ontwikkeling van siliciumqubits. Dat maakten beide partijen op 2 september 2026 bekend met een intentieverklaring die werd getekend in Eindhoven, tijdens een Frans-Nederlandse werklunch over technologie ("Bridging the Tech Gap") in het kader van een bezoek van de Franse president Emmanuel Macron aan Nederland, waarbij ook demissionair premier Rob Jetten aanwezig was.

Bestaande chipindustrie als basis

Quobly, opgericht in 2022 en voortgekomen uit het Franse onderzoeksinstituut CEA-Leti, bouwt kwantumcomputers op basis van siliciumqubits. Dat zijn qubits — de rekeneenheden van een kwantumcomputer — die worden gemaakt met dezelfde technieken als gewone computerchips. Het bedrijf gebruikt daarvoor een 300 millimeter FD-SOI-platform, een chipproductietechniek die ook wordt toegepast door partners als STMicroelectronics en Soitec. Het idee achter siliciumqubits is dat fabrikanten kunnen profiteren van decennia aan kennis en infrastructuur uit de bestaande halfgeleiderfabrieken, in plaats van compleet nieuwe productieprocessen te moeten uitvinden.

TNO brengt in deze samenwerking zijn expertise in materiaalonderzoek, apparaatkarakterisering en systeemengineering in. De twee partijen werkten al sinds 2025 samen aan materiaalonderzoek voor siliciumqubits. De nieuwe overeenkomst breidt die samenwerking uit naar de meet- en integratietechnieken die nodig zijn om siliciumqubits op grotere schaal te produceren.

Van meetopstelling naar massaproductie

Een belangrijk onderdeel van de samenwerking is het opzetten van meet- en simulatiecapaciteit waarmee onderzoekers snel grote aantallen chips kunnen testen, de zogeheten high-throughput karakterisering. Hoe groter kwantumhardware wordt, hoe belangrijker het wordt om snel te kunnen meten of een chip goed werkt en waar productieverschillen vandaan komen. De partijen delen daarvoor meet- en simulatiedata, en TNO levert expertise op het gebied van het stapelen en integreren van materiaallagen op een wafer, de dunne schijf silicium waarop chips worden gemaakt.

Volgens Quobly-directeur Maud Vinet is het oplossen van praktische productieproblemen net zo belangrijk als de ontwikkeling van de qubit zelf. Door samen te werken met gespecialiseerde partners kan haar bedrijf zich richten op de eigen kwantumarchitectuur, terwijl TNO de meet- en testinfrastructuur levert. TNO-bestuursvoorzitter Tjark Tjin-A-Tsoi noemt de combinatie van Europese halfgeleiderkennis en wetenschappelijke expertise cruciaal om een sterke Europese positie in kwantumcomputing op te bouwen.

De samenwerking met TNO stond niet op zichzelf: dezelfde dag ondertekende Quobly tijdens hetzelfde evenement in Eindhoven ook een intentieverklaring met Orange Quantum Systems (OrangeQS), een bedrijf uit Delft dat gespecialiseerd is in geautomatiseerde diagnostiek en testsystemen voor kwantumchips. Die samenwerking richt zich specifiek op het ontwikkelen van geautomatiseerde, grootschalige testmethoden voor siliciumqubits, als aanvulling op de materiaal- en meetexpertise die TNO inbrengt.

De samenwerking past in een breder Frans-Nederlands programma om de Europese technologische soevereiniteit te versterken. Beide landen willen voorkomen dat cruciale kennis over chips en kwantumtechnologie volledig afhankelijk wordt van de Verenigde Staten of Azië. Siliciumqubits worden gezien als een kansrijke route omdat ze mogelijk makkelijker op te schalen zijn dan concurrerende technieken zoals supergeleidende qubits of ionvallen, juist omdat ze aansluiten op bestaande chipfabrieken.