AI & computing › Kwantumcomputing & AI-hybrides
Kwantumworkshop in Lagos toont groeiende Afrikaanse onderzoeksgemeenschap
In Lagos kwamen deelnemers uit meer dan veertig Afrikaanse landen samen voor QML4Africa, een workshop over kwantum machine learning. Het evenement laat zien dat Afrikaanse onderzoekers niet willen wachten tot kwantumtechnologie is uitontwikkeld, maar er nu al actief mee experimenteren.
Kwantumcomputers worden vrijwel uitsluitend gebouwd in laboratoria in Noord-Amerika, Europa en Azië. Daardoor wordt Afrika in dit verhaal meestal gezien als toekomstige afzetmarkt, niet als plek waar onderzoek gebeurt. De tweede editie van de workshop Quantum Machine Learning for Africa (QML4Africa) wilde dat beeld doorbreken. Het evenement vond in augustus plaats in Lagos, Nigeria, als onderdeel van de grotere conferentie Deep Learning Indaba 2026, en werd georganiseerd door de stichting Quantum Africa.
De workshop begon een jaar eerder in Kigali, Rwanda, met als thema het herkennen van kanker in weefselbeelden met behulp van kwantumcomputing. Die eerste editie werd mede begeleid door onderzoekers van IBM Research Africa en New York University Abu Dhabi, en draaide om het programmeerplatform Qiskit. In Lagos breidden de organisatoren het programma flink uit: naast kwantum machine learning kwamen ook onderwerpen als kwantumdatavoorbewerking, kwantum natuurlijke taalverwerking, kwantumoptimalisatie en foutmitigatie aan bod, met toepassingen in de zorg en financiële sector als rode draad.
Een continentaal netwerk
De setting van de workshop was minstens zo belangrijk als de inhoud. Deep Learning Indaba geldt als de grootste jaarlijkse bijeenkomst van AI-onderzoekers in Afrika. De editie van 2026, gehouden aan de Pan-Atlantic University onder het thema 'Sovereign Intelligence', trok meer dan duizend deelnemers uit 45 landen. Binnen dat programma vormde kwantum machine learning een van de technische onderdelen. Volgens Quantum Africa kwamen de deelnemers aan QML4Africa zelf uit meer dan veertig Afrikaanse landen.
Die spreiding is relevant omdat de uitgangspositie van landen sterk verschilt. Een onderzoeker in Rwanda heeft te maken met andere financiering, infrastructuur en beleid dan een collega in Nigeria, Zuid-Afrika, Ghana of Marokko. Juist de informele gesprekken tussen deelnemers uit al die landen leiden vaker tot samenwerkingen dan de lezingen zelf.
Van workshop naar onderzoekscarrière
Het programma bevatte ook korte onderzoekspresentaties en posterabstracts, waarvan een deel werd geselecteerd voor kortere lezingen. Die opbouw – van les naar eigen onderzoek naar presentatie en samenwerking – is volgens de organisatoren het eigenlijke doel. Niet het aanleren van basisbegrippen als de qubit, maar het vormen van onderzoekers die zelf vragen stellen over wat kwantummethoden kunnen betekenen voor Afrikaanse datasets en over post-quantum cryptografie voor lokale industrieën.
QML4Africa is niet het enige initiatief. Van 30 november tot 4 december vindt in Kigali de African Quantum Alliance Conference (AfriQA) 2026 plaats, gericht op kwantumsensoren, -algoritmes en -hardware, met onderzoeksknooppunten in onder meer Tunesië, Ghana, Zuid-Afrika en Egypte. Beide evenementen volgen hetzelfde patroon: eerst leren tijdens een workshop, dan onderzoek doen, en uiteindelijk samenwerkingen aangaan die langer meegaan dan één bijeenkomst. Of de student die nu zijn eerste QML-les volgt over vijf jaar nog in het vakgebied werkzaam is, hangt af van precies die opbouw.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Initiatieven als QML4Africa bouwen aan een generatie Afrikaanse onderzoekers die niet afwachten tot kwantumtechnologie volwassen is, maar er vanaf de basis aan meebouwen. Dat kan op termijn zorgen voor meer diversiteit in wie kwantumtoepassingen ontwikkelt en voor welke problemen, van medische diagnostiek tot digitale beveiliging.
- Kwantumcomputing
- Een vorm van rekenen die gebruikmaakt van kwantummechanische verschijnselen om bepaalde problemen sneller op te lossen dan klassieke computers.
- Qubit
- De basiseenheid van informatie in een kwantumcomputer, vergelijkbaar met een bit in gewone computers maar met bijzondere eigenschappen zoals superpositie.
- Post-quantum cryptografie
- Versleutelingstechnieken die bestand moeten zijn tegen aanvallen van toekomstige, krachtige kwantumcomputers.
- Kwantum machine learning
- Een onderzoeksveld dat kwantumcomputing combineert met machine learning, met als doel patronen in data sneller of anders te herkennen dan met klassieke methoden mogelijk is.
- Kwantumdatavoorbewerking
- Het geschikt maken van data voor verwerking door een kwantumcomputer, vaak nodig omdat kwantumsystemen anders met informatie omgaan dan klassieke computers.
- Foutmitigatie
- Technieken om de invloed van fouten en ruis in kwantumberekeningen te verminderen, zonder de fouten volledig te corrigeren.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
