Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Fins bedrijf levert kippenloos eiwit voor eiwitrijke wafels in de VS
Het Finse foodtechbedrijf Onego Bio gaat zijn dierloze eiwit leveren aan de Amerikaanse ontbijtmerk Zen Waffles. Het eiwit wordt gemaakt met gefermenteerde schimmels in plaats van kippen en moet wafelmakers minder afhankelijk maken van de grillige eiermarkt.
Een ei zonder kip: dat is wat het Finse bedrijf Onego Bio al jaren ontwikkelt. Het bedrijf gebruikt precisiefermentatie om het eiwit ovalbumine na te maken, de belangrijkste eiwitcomponent in eiwit van een kippenei. Die technologie wordt nu voor het eerst op grote schaal ingezet in de Amerikaanse ontbijtindustrie: het Brooklynse merk Zen Waffles gaat het poeder verwerken in zijn eiwitrijke wafels.
Onego Bio is een spin-off van het Finse onderzoeksinstituut VTT. Het bedrijf plaatst het genetische recept voor ovalbumine in de schimmel Trichoderma reesei. Die schimmel wordt gevoed met suiker en switcht tussen periodes van overvloed en honger. Na de hongerfase gaan de cellen het gewenste eiwit uitscheiden, dat vervolgens wordt gefilterd en tot een houdbaar poeder gedroogd. Het resultaat heet Bioalbumen en heeft volgens Onego Bio dezelfde aminozuursamenstelling als eiwit uit een echt ei, met de hoogst mogelijke PDCAAS-score van 1,0, een maat voor eiwitkwaliteit.
Waarom eiwit uit een fermentatietank?
Voor bakproducten is eiwit onmisbaar: het zorgt voor structuur en een luchtige binnenkant, en helpt bij het bruin bakken van de buitenkant. Volgens topvrouw Maija Itkonen van Onego Bio doet Bioalbumen precies dat, zonder dat er een kip aan te pas komt. Voor Zen Waffles is dat een uitkomst. De Amerikaanse eiermarkt kampt al jaren met schaarste en prijspieken, mede door vogelgriepuitbraken; in sommige staten kostte een enkel ei het afgelopen jaar zomaar een dollar. Een poeder met een houdbaarheid van twee jaar en een stabiele prijs is voor voedselproducenten dan aantrekkelijk.
Groeiende markt voor eiwitrijk ontbijt
De timing is geen toeval. De verkoop van eiwitrijke verpakte voeding groeide tussen 2021 en 2025 met 25 procent, en van eiwitrijke bakproducten zelfs met 46 procent. Onderzoek waar Onego Bio naar verwijst, laat zien dat 44 procent van de Amerikanen extra let op eiwitinname bij het ontbijt; dit jaar zou dat percentage verder oplopen naar 57 procent. Onego Bio kreeg vorig jaar bovendien groen licht van de Amerikaanse voedsel- en warenautoriteit FDA, die het eiwit bestempelde als GRAS (Generally Recognized As Safe) voor gebruik in uiteenlopende producten. Eerder sloot het bedrijf ook al een samenwerking met de Mexicaanse voedselreus Sigma Foods.
Concurrentie en juridisch gevecht
Onego Bio is niet de enige partij die kippenloos eiwit via fermentatie maakt. Alleen het Amerikaanse The Every Company heeft eveneens toestemming om precisiefermentatie-eiwit op de Amerikaanse markt te verkopen. Tussen beide bedrijven woedt een slepend octrooigeschil: The Every Company vraagt een rechter in Delaware om Onego Bio te bestraffen voor wat het noemt 'onnodige, dubbele rechtszaken', nadat een vergelijkbare zaak in Wisconsin al werd afgewezen. Die juridische strijd is nog niet beslecht, maar staat de commerciële opmars van Bioalbumen vooralsnog niet in de weg.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als dierloos eiwit via fermentatie op grote schaal betaalbaar en stabiel geproduceerd kan worden, wordt de voedselindustrie minder kwetsbaar voor ziektes en prijsschommelingen in de veehouderij. Het opent ook de deur voor meer fermentatie-eiwitten in andere producten dan wafels, van sportvoeding tot bakkerijartikelen.
- Precisiefermentatie
- Een techniek waarbij micro-organismen zoals schimmels of bacteriën genetisch worden aangepast om een specifiek eiwit te produceren, vergelijkbaar met hoe insuline al decennia wordt gemaakt.
- Ovalbumine
- Het belangrijkste eiwit in eiwit van een kippenei, verantwoordelijk voor structuur en textuur in bakproducten.
- GRAS-status
- Een Amerikaanse erkenning die aangeeft dat een voedingsstof door deskundigen als veilig wordt beschouwd voor gebruik in voeding.
- PDCAAS-score
- Een internationale maatstaf voor eiwitkwaliteit, gebaseerd op aminozuursamenstelling en verteerbaarheid; een score van 1,0 is de hoogst haalbare waarde.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.