Amerikaanse toezichthouder onderzoekt Tesla's stuurloze robotaxi Cybercab

De Cybercab is Tesla's eerste auto die is ontworpen zonder stuur en zonder rem- of gaspedaal. Het voertuig moet volledig zelfstandig rijden, als robotaxi voor betalende passagiers. Nog geen dag nadat de eerste Cybercabs de straten van Austin opreden, kondigde de Amerikaanse verkeersveiligheidsdienst NHTSA aan een onderzoek te openen naar de manier waarop Tesla het voertuig op de weg heeft gebracht.

Geen stuur, geen pedalen

Amerikaanse federale veiligheidsregels, de Federal Motor Vehicle Safety Standards (FMVSS), schrijven al decennia voor dat auto's zijn uitgerust met handmatige bedieningsmiddelen: een stuur, een rempedaal en een gaspedaal. Die eisen dateren uit een tijd waarin geen enkele auto zichzelf kon besturen. De Cybercab heeft geen van die onderdelen. Passagiers stappen in, geven een bestemming op, en de auto doet de rest.

Om zo'n voertuig toch legaal de weg op te krijgen, moet een fabrikant aantonen dat het voldoet aan de veiligheidsregels, ook zonder de letterlijk voorgeschreven onderdelen. Tesla heeft tegenover NHTSA verklaard dat de Cybercab volledig voldoet aan alle FMVSS-eisen. Dat gebeurde via zelfcertificering: in de Verenigde Staten controleert de overheid nieuwe automodellen niet vooraf, zoals in Europa gebruikelijk is. Fabrikanten verklaren zelf dat hun voertuigen aan de regels voldoen, en de toezichthouder mag daarna onderzoek doen, bijvoorbeeld naar aanleiding van klachten of, zoals nu, direct na een opvallende lancering.

Regels in beweging

Het Amerikaanse ministerie van Transport, waar NHTSA onder valt, heeft recent voorgesteld om de eis voor handmatige bedieningsmiddelen te laten vervallen voor auto's die specifiek zijn ontworpen om autonoom te rijden. Dat voorstel is nog niet definitief. Tesla lijkt daarop vooruit te lopen door de Cybercab nu al in te zetten, in een periode waarin de regelgeving zich nog in een regelgevende grijze zone bevindt.

Andere bedrijven die met zelfrijdende taxi's experimenteren, zoals marktleider Waymo, gebruiken doorgaans nog voertuigen waarin een stuur aanwezig blijft, ook als niemand het gebruikt. Dat past beter binnen de bestaande regels en voorkomt discussie over de vraag of zo'n auto wel aan de wet voldoet. Tesla kiest met de Cybercab voor een radicalere aanpak: een auto die vanaf de tekentafel is ontworpen voor volledige, onbemande autonomie, ofwel Level 4-autonomie zonder terugvaloptie voor een menselijke bestuurder.

Voor NHTSA is dit niet de eerste keer dat Tesla onder de loep wordt genomen. De dienst onderzocht eerder al meermaals ongevallen met Tesla's Autopilot- en Full Self-Driving-systemen, die nog wel een bestuurder achter het stuur vereisen. Een onderzoek naar de Cybercab raakt daarmee een gevoelige zenuw: het gaat niet langer om een rijhulpsysteem dat een mens ondersteunt, maar om een auto zonder enige mogelijkheid tot menselijk ingrijpen. Mocht NHTSA concluderen dat de zelfcertificering van Tesla niet klopt, dan kan de dienst een terugroepactie afdwingen of de inzet van de Cybercab beperken. Het onderzoek staat nog in de beginfase; NHTSA heeft geen tijdlijn gegeven voor de uitkomst.