Onderzoekers en AI-agents verlagen geschatte kwantumkosten aanval op Bitcoin met 86%

Rekenwerk voor het kraken van een sleutel

Bitcoin en Ethereum beveiligen transacties met elliptische krommen, een wiskundige methode die extreem lastig terug te rekenen is met gewone computers. Een voldoende krachtige kwantumcomputer zou dat probleem in theorie wel kunnen kraken met Shors algoritme, waarmee een aanvaller uit een publieke sleutel de bijbehorende geheime sleutel zou kunnen afleiden. Zo'n machine bestaat nog niet, maar onderzoekers willen nu al weten hoeveel rekenkracht die precies nodig heeft.

Het project ECDSA.Fail richtte zich op één deelstap van dat proces: puntoptelling op de curve secp256k1, de specifieke elliptische kromme die Bitcoin en Ethereum gebruiken. Deze bewerking wordt binnen Shors algoritme talloze keren herhaald. De onderzoekers maten de kosten in twee eenheden: het aantal benodigde logische qubits, foutbestendige rekeneenheden die zijn opgebouwd uit veel fysieke qubits, en het aantal Toffoli-poorten, een kostbare kwantumbewerking die geldt als maatstaf voor het totale rekenwerk. Bij de start van het project waren 2.715 logische qubits en gemiddeld bijna 4 miljoen Toffoli-poorten nodig. Na twee maanden was dat gedaald tot 1.151 qubits en ruim 1,3 miljoen poorten: een besparing van 86,1 procent op de gecombineerde score. Dat resultaat ligt naar eigen zeggen ongeveer 50 procent onder een eerder gepubliceerd cijfer van een onderzoeksteam van Google, al waarschuwen de auteurs dat de vergelijking niet één-op-één is omdat beide circuits net andere aannames gebruiken.

Meer dan honderd mensen en AI-agents samen aan het werk

Wat het project ook opvallend maakt, is de werkwijze. Techbedrijf Eigen Labs opende de uitdaging eind mei 2026 als publieke competitie: iedereen kon een verbeterd circuit indienen, dat automatisch werd getoetst op correctheid voordat het op een gedeeld scorebord verscheen. Meer dan honderd deelnemers leverden in ruim vijfhonderd inzendingen, waarbij velen gebruikmaakten van AI-agents: zelfstandig werkende programma's die ideeën testten, code schreven en mislukte pogingen documenteerden. Mensen bepaalden vooral de richting en voegden wiskundige kennis toe, terwijl de AI-agents het herhaalde experimenteerwerk deden. Volgens de onderzoekers versterkte die combinatie zichzelf: verbeteringen van de een werden direct het startpunt voor de volgende poging van een ander.

Nog geen reden tot paniek, wel tot actie

De onderzoekers benadrukken dat dit geen werkende aanval op Bitcoin is en dat er nog belangrijke kostenposten ontbreken om een echte kwantumcomputer zo'n aanval te laten uitvoeren. Toch heeft het resultaat praktische betekenis. Ongeveer een derde van alle bitcoin staat op adressen waarvan de publieke sleutel al zichtbaar op de blockchain staat, wat die specifieke munten kwetsbaarder maakt zodra krachtige kwantumhardware er wel is. Omdat een overstap naar post-quantum cryptografie jaren kan duren en niet met terugwerkende kracht op oude transacties kan worden toegepast, pleiten de onderzoekers voor vroegtijdige planning. Niet omdat een aanval morgen dreigt, maar omdat de oplossing niet van vandaag op morgen te regelen is.