Whitepaper: hybride vleesproducten hebben 25 tot 50% plantaardig eiwit nodig

Een Duitse ingrediëntenmaker heeft berekend hoeveel plantaardig eiwit er in een product met vlees moet zitten voordat het écht verschil maakt voor het milieu en onze gezondheid. Volgens Planteneers ligt dat percentage tussen de 25 en 50 procent. Producten met minder plantaardig materiaal leveren nauwelijks voordeel op voor de eiwittransitie, producten met meer worden door consumenten al snel gezien als volledig plantaardig.

Twee soorten hybride vlees

Planteneers maakt in de whitepaper, getiteld Plant-Enriched Mainstream Proteins, onderscheid tussen twee manieren om hybride vlees te maken. De eerste vorm draait vooral om kosten besparen of textuur aanpassen: een fabrikant vervangt een klein deel van het vlees door plantaardig materiaal, zonder dat dit veel uitmaakt voor milieu of voeding. De tweede vorm is volgens het bedrijf de enige die er echt toe doet: hierbij wordt een substantieel deel van het dierlijke eiwit vervangen door plantaardig eiwit, mycoproteïne of eiwitten gemaakt met fermentatie. Alleen deze impactgerichte variant draagt volgens de onderzoekers bij aan een structurele verschuiving in hoe we aan eiwitten komen.

Vleesconsumptie stijgt ondanks alternatieven

Dat die verschuiving nodig blijft, laten Duitse cijfers zien die in de whitepaper worden aangehaald. Volgens voorlopige cijfers van het Duitse federale bureau voor landbouw en voeding (BLE) steeg de vleesconsumptie per Duitser voor het derde jaar op rij, tot 54,9 kilo in 2025. De stijging komt vooral op het conto van kip. Dat is nog altijd lager dan de 63,8 kilo uit 2011, maar ruim boven de 15,6 kilo die je zou eten als je de aanbevolen maximale hoeveelheid van de Duitse voedingsraad aanhoudt: 300 gram per week. Volledig plantaardige producten hebben het volgens Planteneers lastig door hogere prijzen, een smaak die niet iedereen overtuigt, het imago van bewerkt voedsel en tegenvallende herhaalaankopen, bevindingen die het bedrijf baseert op marktonderzoek van Mintel uit 2026.

Prijs blijft doorslaggevend

Of consumenten een hybride product kopen, hangt vooral af van de prijs. Foodvalley onderzocht 115 hybride producten die sinds januari 2024 in Nederlandse supermarkten zijn geïntroduceerd. Bij de producten met een directe prijsvergelijking bleek 60 procent goedkoper dan de vleesversie. Supermarktketen Jumbo is met 41 procent van de onderzochte producten koploper, gevolgd door Albert Heijn met 28 procent. In België verkoopt Colruyt inmiddels gedeeltelijk plantaardig gehakt, burgers en worst, en Lidl biedt gehakt met 40 procent erwteneiwit aan voor ongeveer een derde minder dan de vleesversie. Planteneers wijt eerdere mislukte hybride lanceringen aan onduidelijke etikettering, matige smaak, te hoge prijzen en wantrouwen van consumenten tegenover verborgen aanpassingen. Het bedrijf adviseert fabrikanten daarom de verhouding tussen plantaardig en dierlijk eiwit duidelijk op de verpakking te zetten, het product naast de vleesvariant in het schap te plaatsen en niet duurder te prijzen dan het origineel.

Ook op het gebied van CO2-uitstoot maakt het aandeel plantaardig eiwit verschil, al benadrukt Planteneers dat de cijfers indicatief zijn en niet uit een productspecifieke levenscyclusanalyse komen. Bij 30 tot 40 procent plantaardig eiwit daalt de CO2-equivalent-uitstoot naar 60 tot 70 procent van die van vlees, tegenover 30 tot 40 procent bij een volledig plantaardig product. Hybride vlees vormt in het rapport een van drie sporen die de Duitse wetenschappelijke adviesraad voor landbouwbeleid (WBAE) schetst voor een kleinere vlees-voetafdruk: minder consumeren, producten 'remixen' zoals hybride vlees, en vervangen door plantaardige, gefermenteerde of gekweekte eiwitten. Of hybride producten de omslag naar een ander voedselsysteem versnellen, of juist het bestaande systeem in stand houden, laat het bedrijf zelf nog in het midden.