Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Tsjechisch kweekvleesbedrijf weerlegt vergelijking met kankercellen in nieuwe studie
Het Tsjechische bedrijf Bene Meat Technologies heeft een wetenschappelijk overzichtsartikel over de veiligheid van kweekvlees gepubliceerd. De auteurs, van wie de meeste bij het bedrijf zelf werken, willen met het stuk een veelgehoord argument tegen kweekvlees ontkrachten: dat de gebruikte cellen te veel op kankercellen zouden lijken.
Het onderzoek verscheen in Physiological Research, het open-access tijdschrift van het Instituut voor Fysiologie van de Tsjechische Academie van Wetenschappen. De titel: 'Shaping the Future Plate: Exploring the Safety Concerns of Cultivated and Conventional Meat Production'. Het artikel zet de risico's van kweekvlees af tegen de al langer bekende risico's van gewoon vlees, op punten als besmetting, allergenen en voedingswaarde.
Drie van de vier auteurs werken in het R&D-team van BeneMeat. De vierde, Jan Černý van de Karelsuniversiteit in Praag, is wetenschappelijk adviseur van het bedrijf. Die belangenverstrengeling staat vermeld in het artikel zelf. Volgens de auteurs is er geen externe financiering gebruikt voor het onderzoek.
Geen kankercellen, maar 'gemodificeerde cellijnen'
Het zwaartepunt van het artikel ligt bij het onderwerp dat in de VS en de EU het felst wordt bediscussieerd rond kweekvlees: het gebruik van zogeheten onsterfelijke cellijnen. Producenten laten vleescellen vaak immortaliseren, zodat ze zich in het lab langdurig kunnen blijven delen zonder dat een dier nodig is. Critici vergelijken dat proces weleens met kankercellen, die zich ook ongeremd delen.
De auteurs van BeneMeat stellen dat die vergelijking misleidend is. Onsterfelijkheid van een cel betekent niet automatisch dat de cel kwaadaardig is, schrijven ze. Ze wijzen op HEK293- en CHO-cellijnen, twee celtypes die al decennia worden gebruikt om medicijnen en vaccins te produceren, zonder dat dit tot problemen bij patiënten leidt. Als alternatieve term stellen ze 'gemodificeerde cellijn' voor. Na de oogst worden de cellen bovendien geïnactiveerd, en tijdens het koken vallen ze uiteen tot eiwitten, vetten en nucleïnezuren, net als bij regulier vlees.
Groeifactoren, allergenen en de weg naar de winkel
Het artikel gaat ook in op resten van groeifactoren uit het kweekmedium en op mogelijke allergenen uit plantaardige, schimmel- of algeningrediënten die in dat medium worden gebruikt. Dit zijn volgens de auteurs geen onopgeloste gevaren, maar punten die producenten vooraf met toezichthouders moeten bespreken tijdens de goedkeuringsprocedure. Ze noemen daarbij expliciet de allergeniciteit van nieuwe eiwitbronnen als aandachtspunt. Ook stellen ze dat het mineraalgehalte van gekweekt gevogelte nog moet worden bijgesteld om beter aan te sluiten bij dat van gewoon kippenvlees.
BeneMeat werd in 2020 opgericht en wordt gesteund door medischtechnologiebedrijf BTL Group. Het bedrijf was in november 2023 het eerste in de EU dat zich liet registreren om gekweekte cellen als diervoederingrediënt te mogen produceren. Inmiddels heeft BeneMeat ook een veiligheidsdossier ingediend bij de Amerikaanse toezichthouder FDA en gekweekt huisdiervoer gepresenteerd op de vakbeurs Interzoo in Neurenberg. Hoofdauteur Petra Nevečeřalová, R&D-bioloog bij BeneMeat, zegt dat veiligheid essentieel is om consumenten gerust te stellen, vertrouwen op te bouwen en regelgeving te doorstaan.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze studie laat zien hoe kweekvleesbedrijven proberen wetenschappelijke onderbouwing te geven aan het weerleggen van veiligheidszorgen die de markttoelating vertragen. Of de argumenten overtuigen, hangt af van onafhankelijke beoordeling door toezichthouders zoals de FDA en de Europese voedselautoriteit, niet alleen van bedrijfsgelieerd onderzoek. Het bepaalt mede hoe snel gekweekt vlees en gekweekt diervoer daadwerkelijk in winkelschappen kunnen belanden.
- Kweekvlees
- Vlees dat wordt gemaakt door dierlijke cellen in een tank te laten groeien, zonder een levend dier te slachten.
- Cellijn
- Een populatie cellen die in het lab kan blijven doorgroeien en delen, gebruikt als basis voor kweekvlees en medicijnen.
- Immortalisatie
- Het proces waarbij cellen worden aangepast zodat ze zich onbeperkt kunnen blijven delen, in plaats van na een aantal delingen te stoppen.
- Groeifactoren
- Eiwitten die cellen aansturen om te groeien en te delen; ze worden toegevoegd aan het kweekmedium waarin kweekvlees groeit.
- Allergeniciteit
- De mate waarin een stof of eiwit een allergische reactie kan opwekken bij mensen.
- Peer review
- De beoordeling van een wetenschappelijk artikel door onafhankelijke vakgenoten voordat het wordt gepubliceerd.
- HEK293- en CHO-cellen
- Bekende, al decennia gebruikte cellijnen in de biofarmaceutische industrie voor de productie van medicijnen en vaccins.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
